Del e vërteta në shesh, ja kush dhe kur e mori arin e Shqipërisë (Dokumente)

3 muaj më parë
Del e vërteta në shesh, ja kush dhe kur e mori arin e Shqipërisë (Dokumente)

Më 16 shtator 1943, u grabit ari i Bankës së Shqipërisë duke zbrasur arkat e shtetit. Përmes një postimi në “Facebook”, Drejtoria e Arkivave ka kujtuar këtë ditë duke bërë me dije se operacioni u drejtua nga SS Major Herbert Kappler.

Sasia e grabitur e arit përllogaritet të arrijë sasinë e 23.408 kilogramëve. Ari u zhvendos nga Roma drejt “Rajh Bank”-ut dhe më pas u fsheh në minierën e kaliumit të Merkens-it të Turingisë.

Në vijim, ari u transferua nga aleatët në mënyrë të pjesshme drejt Anglisë dhe Bankës Federale të New York-ut. Gjithashtu janë bashkangjitur dhe shënime mbi arin rezervë të monedhës shqiptare.

Me notën e 3 nëntorit 1943 drejtuar Kryekonsullatës gjermane, qeveria shqiptare kërkoi që ari të depozitohej në Zvicër pranë Bankës së emisionit, duke argumentuar se si shtet neutral, Zvicra do i jepte besimin mbajtësit të kartëmonedhës shqiptare për sigurimin e kundërvlerës përkatëse.

Më 10 nëntor 1943, Kryekonsullata gjermane tregoi gatishmërinë për të pritur në “Rajh Bank” një komision shqiptar. Në mars 1944, u nis drejt Berlinit komisioni i zgjedhur, i kryesuar prej Vehbi Frashërit dhe me anëtarë ish-drejtuesit e Bankës Kombëtare të Shqipërisë, Loro Musani dhe Sandro Bressan.

Në pamundësi për ta çuar në Zvicër, ari mund të depozitohej për ruajtje në “Rajh Bank” vetëm në emrin e shtetit shqiptar ose në emër të shtetit dhe të Bankës Kombëtare.

Më 6 prill 1944 ari u depozitua për ruajtje pranë “Rajh Bank”-ut në Berlin vetëm në emër të Bankës Kombëtare. Protokolli u lidh mes qeverisë shqiptare dhe ajo gjermane nënshkruan një protokoll, ku përcaktoheshin përgjegjësitë e palëve nënshkruese.

Del e vërteta në shesh, ja kush dhe kur e mori arin e Shqipërisë (Dokumente)